Avrupa’da yaşamak, kendi işini yönetmek ve mesleki faaliyetlerini uluslararası bir pazara taşımak isteyenler için Bulgaristan son yıllarda dikkat çeken ülkeler arasında yer alıyor. Özellikle bağımsız çalışan profesyoneller açısından değerlendirildiğinde, Bulgaristan'da Serbest Meslek Sahibi Olarak Oturum İzni Almak hem yeni bir yaşam kurmak hem de mesleki faaliyetlerini Avrupa Birliği sınırları içerisinde sürdürmek isteyenlere önemli fırsatlar sunuyor. Ancak bu yolculuğun kendine özgü hukuki şartları, başvuru aşamaları ve yerine getirilmesi gereken yükümlülükleri bulunuyor.
Bir ülkede yaşama hakkı elde etmek ile o ülkede mesleki faaliyet yürütme yetkisi kazanmak, birbirini tamamlayan iki ayrı hukuki süreçtir. Bulgaristan mevzuatı da serbest meslek sahipleri için belirli izinlerin alınmasını zorunlu tutuyor. Mesleki deneyimden dil yeterliliğine, faaliyet planından finansal koşullara kadar pek çok ayrıntı başvurunun sonucunu etkileyebiliyor. Bu nedenle Bulgaristan'da Serbest Meslek Sahibi Olarak Oturum İzni Almak isteyenlerin, sürece başlamadan önce hem yasal gereklilikleri hem de başvuru sonrasındaki sorumluluklarını kapsamlı biçimde değerlendirmesi gerekiyor.
Bulgaristan'da serbest meslek yoluyla oturum izni almak isteyen yabancıların öncelikle mesleki faaliyetlerini yasal çerçevede gerçekleştirebileceklerini kanıtlamaları gerekiyor.
Bulgaristan Yabancılar Kanunu'nun 24a maddesi ve İşgücü Göçü ve İşgücü Hareketliliği Kanunu'nun 44. maddesi, serbest meslek faaliyetleri kapsamında yabancılara izin verilmesinin hukuki temelini oluşturuyor.
Avrupa Birliği Göç Portalı, başvuru sürecini üç temel aşamada açıklamaktadır:
Bu üç aşama başvurunun birbirini takip eden temel adımlarını oluşturuyor. İlk aşamada ortaya çıkabilecek bir eksiklik, sonraki işlemleri de etkileyebiliyor.
Serbest meslek sahibi mesleki bilgi ve becerilerini bağımsız biçimde kullanarak kendi hesabına ekonomik faaliyet yürüten kişidir. Bu çalışma modelinde kişi sunduğu hizmetin organizasyonunu ve ekonomik sorumluluğunu kendisi üstlenir.
Bulgaristan mevzuatında danışmanlar, çevirmenler, mimarlar, mühendisler, sanatçılar ve çeşitli uzmanlık alanlarında çalışan profesyoneller serbest meslek kapsamında değerlendirilebiliyor.
Örneğin bağımsız danışmanlık hizmeti sunmak isteyen bir profesyonel gerekli şartları karşılaması hâlinde bu başvuru yolunu değerlendirebilir. Bununla birlikte mesleğin niteliği önem taşıyor. Avukatlık, sağlık hizmetleri veya mimarlık gibi düzenlemeye tabi alanlarda ek mesleki yeterlilik ve yetkilendirme şartları gündeme gelebiliyor.
Serbest meslek statüsünün kapsamı hakkında ayrıntılı bilgilere Bulgaristan Ulusal Gelir Ajansının resmî sayfasından ulaşabilirsiniz.
Türk vatandaşları Bulgaristan'ın üçüncü ülke vatandaşlarına uyguladığı göç mevzuatı kapsamında serbest meslek yoluyla oturum iznine başvurabilir.
Ancak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı başvurunun doğrudan kabul edilmesini sağlamıyor. Başvuru sahibinin mesleki yeterliliği, finansal durumu, faaliyet planı ve mevzuatta belirtilen diğer şartları karşılaması gerekiyor.
Özellikle şu konular önem taşıyor:
Burada şirket kuruluşu ile serbest meslek faaliyetinin birbirinden ayrılması gerekiyor. Kendi adına mesleki faaliyet yürütmek isteyen bir kişinin mutlaka şirket kurması gerekmeyebilir. Buna karşılık serbest meslek statüsü, gerekli faaliyet ve oturum izinleri olmadan Bulgaristan'da çalışma hakkı sağlamaz.
Bulgaristan'da serbest meslek faaliyet izni başvurularının en önemli koşullarından ikisi, dil yeterliliği ve mesleki deneyimdir.
Başvuru sahibinin:
B1 seviyesi günlük yaşamda ve mesleki iletişimde karşılaşılan pek çok konuyu anlayabilme ve kendini ifade edebilme becerisini kapsıyor.
Mesleki deneyim ise önceki iş sözleşmeleri, faaliyet kayıtları, işveren belgeleri veya ilgili kurumlarca kabul edilen diğer kanıtlarla desteklenebiliyor.
Bu şartlar, Bulgaristan İstihdam Ajansının serbest meslek faaliyet izni açıklamalarında açıkça belirtilmektedir.
Faaliyet planı başvurunun en önemli belgelerinden biridir. Çünkü yetkili kurum, başvuru sahibinin Bulgaristan'da hangi işi yapacağını ve bu faaliyetin ekonomik açıdan nasıl sürdürüleceğini söz konusu plan üzerinden değerlendirir.
İyi hazırlanmış bir faaliyet planında şu unsurlara yer verilmesi faydalıdır:
Örneğin danışmanlık hizmeti sunacak bir kişinin yalnızca mesleğini belirtmesi yeterli görülmeyebilir. Potansiyel müşterilerini, hizmet modelini ve mali beklentilerini de açıklaması gerekir.
Faaliyet planı, başvurunun ekonomik yol haritasıdır. Gerçekçi varsayımlara dayanan, belgelerle desteklenen ve uygulanabilir bir plan, dosyanın değerlendirilmesini kolaylaştırabilir.
Bulgaristan'da bağımsız çalışan yabancıların karşılaşabileceği iki farklı oturum modeli bulunuyor: Serbest meslek oturumu ve dijital göçebe oturumu.
Serbest meslek oturumu, Bulgaristan'da kendi adına mesleki faaliyet yürütmek isteyen kişilere yönelik bir hukuki statüdür.
Dijital göçebe oturumu ise belirli şartlar altında, bilgi teknolojilerini kullanarak uzaktan çalışan ve faaliyetlerini Bulgaristan dışındaki işverenler veya müşteriler üzerinden sürdüren kişileri kapsıyor.
2026 yılında uygulanan dijital göçebe düzenlemesinde başvuru sahibinin ilgili kategorilerden birine uygun olması ve önceki takvim yılına ilişkin brüt gelirinin Bulgaristan'daki aylık asgari ücretin en az 50 katına ulaşması gerekiyor.
Ayrıca dijital göçebe statüsündeki bağımsız çalışanlara yönelik düzenlemelerde Bulgaristan'daki kişilere hizmet sunulmasına ilişkin sınırlamalar bulunuyor.
Bu iki oturum modeli arasında seçim yaparken kişinin çalışma biçimi, müşterilerinin bulunduğu ülkeler ve gelir kaynakları birlikte değerlendirilmelidir. Ayrıntılı hükümler Bulgaristan İçişleri Bakanlığının Göç Müdürlüğü sayfasında yer almaktadır.
Bulgaristan serbest meslek oturum izni başvurusu birden fazla kamu kurumunu ilgilendiren aşamalı bir süreçtir.
Başarılı bir başvuru için belgelerin hazırlanması kadar işlemlerin doğru sırayla yürütülmesi de önem taşıyor.
İlk başvuru Bulgaristan İstihdam Ajansına yapılır.
Başvuru sırasında ilgili mevzuatta Ek 4 olarak düzenlenen form kullanılır. Formla birlikte faaliyet planı, mesleki deneyim belgeleri, dil yeterliliği ve finansal kaynaklara ilişkin kanıtlar sunulur.
İstihdam Ajansı başvuruyu mesleki yeterlilik ve planlanan faaliyetin ekonomik koşulları çerçevesinde inceler.
İzin başvurusu, yetkili temsilci aracılığıyla da takip edilebilir.
Belgeler, başvurunun hangi aşamada bulunduğuna göre değişiklik gösterir.
Serbest meslek faaliyet izni için temel belgeler şunlardır:
D tipi vize ve oturum izni aşamalarında ise konaklama, sağlık sigortası, geçim kaynakları ve adli sicil gibi ek belgeler talep edilebilir.
Türkiye'den alınan belgelerin Bulgaristan makamlarınca kabulü için gerekli tercüme, apostil veya diğer tasdik işlemleri de başvuru öncesinde kontrol edilmelidir.
Serbest meslek faaliyet izninin alınmasının ardından D tipi uzun süreli vize aşamasına geçilir.
D tipi vize, Bulgaristan'da uzun süreli ikamet amacıyla gerçekleştirilecek işlemlerin önemli bir parçasıdır.
Başvuru sahibi yetkili Bulgaristan dış temsilciliğine gerekli evrakları sunar. D tipi vize başvurularında şahsen görüşme zorunluluğu bulunuyor.
Önemli bir güncel düzenlemede Bulgaristan'ın Ankara Büyükelçiliği, 5 Ocak 2026 tarihinden itibaren D tipi vize başvurularının VFS Global üzerinden önceden alınan randevuyla kabul edildiğini duyurdu. Randevu alan başvuru sahipleri, başvurularını Büyükelçiliğe şahsen gerçekleştiriyor.
Başvuru yapılacak temsilciliğin yetki alanının ve güncel randevu koşullarının önceden kontrol edilmesi önemlidir.
D tipi vizeyle Bulgaristan'a giriş yapan kişi, ikamet edeceği bölgedeki yetkili Göç Müdürlüğüne başvurarak oturum izni işlemlerini tamamlamalıdır.
Bu aşamada geçerli pasaport, serbest meslek faaliyet izni, konaklama belgesi, sağlık sigortası ve yeterli geçim kaynaklarına ilişkin belgeler değerlendirilir.
Başvuru sahibinin ülkeye girişinden sonra adres bildirim yükümlülüğü de bulunuyor. AB Göç Portalı, adres bildiriminin beş gün içerisinde yapılması gerektiğini belirtiyor.
Başvurunun olumlu sonuçlanmasıyla birlikte ilgili süre için oturum izni düzenlenir. İznin kapsamı ve geçerlilik tarihleri dikkatle takip edilmelidir.
Bulgaristan İstihdam Ajansı, serbest meslek faaliyet izni başvurularını kural olarak 30 gün içerisinde karara bağlıyor. Ek belge talep edildiğinde değerlendirme süresi uzayabiliyor.
Göç Müdürlüğünün oturum izni incelemesi ise normal şartlarda 14 güne kadar sürebiliyor. Karmaşık başvurularda ek inceleme yapılabiliyor.
2026 yılı itibarıyla resmî sayfalarda yer alan bazı temel ücretler şöyle:
Bunlara tercüme, tasdik, sigorta ve diğer hizmet giderleri eklenebilir.
Güncel vize ücretleri Bulgaristan Dışişleri Bakanlığının harç sayfasından, oturum ücretleri ise Göç Müdürlüğünün resmî açıklamalarından kontrol edilebilir.
Oturum izninin alınması, Bulgaristan'daki mesleki yaşamın başlangıcıdır. İznin devamlılığı ise başvuru sahibinin faaliyetlerini yasal çerçevede sürdürmesine ve yenileme şartlarını karşılamasına bağlıdır.
Serbest meslek faaliyet izni ilk aşamada en fazla bir yıllık süre için düzenlenir.
Oturum izninin geçerliliği de serbest meslek faaliyet izninin süresiyle bağlantılıdır.
AB Göç Portalının yayımladığı bilgilere göre faaliyet izni, toplam üç yıla kadar yenilenebiliyor. Portal ayrıca bu sürenin ardından yeni izin süreci için ülke dışında bir aylık dönem öngörüldüğünü açıklıyor.
Bu nedenle başvuru sahiplerinin, uzun vadeli ikamet planlarını hazırlarken güncel mevzuatı ve yenileme koşullarını yetkili kurumlardan doğrulaması önem taşıyor.
Serbest meslek faaliyet izninin yenilenmesinde, kişinin önceki dönemde yürüttüğü çalışmalar değerlendiriliyor.
Yenileme dosyasında özellikle şu belgeler önem taşıyor:
Faaliyet izni yenileme başvurusu, mevcut faaliyet izninin sona ermesinden en az 30 gün önce yapılmalıdır.
Oturum izninin yenilenmesi içinse Göç Müdürlüğüne en geç 14 gün öncesinden başvurulması gerekiyor.
İki ayrı süre söz konusu olduğu için başvuru takviminin önceden hazırlanması ciddi önem taşıyor.
Bulgaristan'da serbest meslek faaliyeti yürütmek, beraberinde vergi kayıtları ve sosyal güvenlik yükümlülüklerini getiriyor.
İlgili şartlara tabi serbest meslek sahiplerinin BULSTAT ve Ulusal Gelir Ajansı kayıtlarını, faaliyete başlama tarihinden itibaren yedi gün içerisinde gerçekleştirmesi gerekiyor.
Bulgaristan'da genel kişisel gelir vergisi oranı %10'dur. Serbest meslek gelirlerinin vergilendirilmesinde faaliyet türüne göre kanunen kabul edilen gider indirimleri uygulanabiliyor. Pek çok serbest meslek faaliyetinde bu oran %25 olarak belirlenmiştir.
Sosyal güvenlik yükümlülükleri ise kişinin sigortalılık durumuna, faaliyet türüne ve ilgili mevzuata göre hesaplanıyor.
Vergi mukimliği, Türkiye ile Bulgaristan arasındaki çifte vergilendirmeyi önleme hükümleri ve diğer mali yükümlülükler ayrıca değerlendirilmelidir.
Serbest meslek oturum izni başvurularında ret kararları, çoğunlukla yasal şartların karşılanamaması veya sunulan belgelerin yeterli bulunmamasıyla bağlantılıdır.
Başvurunun olumsuz sonuçlanmasına yol açabilecek durumlar arasında şunlar sayılabilir:
Ret kararı verilmesi hâlinde başvuru sahibinin, kararın gerekçesine ve uygulanabilecek itiraz yollarına dikkat etmesi gerekir.
Bulgaristan İstihdam Ajansı kararlarına karşı, bildirimin alınmasından itibaren 14 günlük itiraz süresi öngörülüyor. Oturum iznine ilişkin kararlar bakımından ise ilgili idari yargı yolları gündeme gelebiliyor.
Bulgaristan'da serbest meslek sahibi olarak yaşamak isteyenler için en önemli adım başvuruya başlamadan önce doğru hukuki statüyü belirlemektir. Mesleki yeterliliğin belgelenmesi, uygulanabilir bir faaliyet planının hazırlanması ve işlemlerin yasal süreler içerisinde tamamlanması, sürecin sağlıklı ilerlemesine katkı sağlayacaktır.
Bulgaristan'da oturum izni almak uzun vadeli bir planın ilk adımıdır. Bu planın sürdürülebilirliği ise hukuki yükümlülüklerin düzenli biçimde yerine getirilmesine bağlıdır.
Bulgaristan'da serbest meslek sahibi olarak oturum izni almak, Avrupa'da yeni bir yaşam ve mesleki gelecek kurmanın önemli adımlarından biridir. Ancak bu süreçte yalnızca ilk başvuruya odaklanmak yerine, oturum izninin devamlılığını, yasal yükümlülükleri ve ilerleyen yıllarda doğabilecek hakları da değerlendirmek gerekir. Özellikle uzun vadede Bulgaristan vatandaşlığına başvurmayı planlayan kişiler açısından, hukuki şartların ve başvuru aşamalarının doğru anlaşılması büyük önem taşır.
Oturum izni ile vatandaşlık başvurusu farklı hukuki koşullara tabidir. Bu nedenle her aşamanın kendi gereklilikleri çerçevesinde planlanması, olası gecikmelerin ve hak kayıplarının önlenmesine yardımcı olabilir.
Bulgaristan'daki hukuki süreçler hakkında daha kapsamlı bilgi edinmek isteyenler, Bulgaristan Vatandaşlık Başvurusu Sorgulama ve Takip İşlemleri başlıklı yazımızdan başvuruların nasıl takip edildiğini öğrenebilir. Ayrıca Bulgaristan Vatandaşlığı Başvurularında Avukatın Rolü başlıklı makalemizi inceleyerek hukuki danışmanlığın başvuru sürecine sağlayabileceği katkılar hakkında ayrıntılı bilgi edinebilirsiniz.
Bulgaristan'da serbest meslek sahibi olarak oturum izni alan kişiler, belirli yasal şartları karşılamaları hâlinde aile birleşimi başvurusunda bulunabilir. En az bir yıl geçerli oturum iznine sahip yabancılar, eşleri ve 18 yaşından küçük çocukları için aile birleşimi sürecini başlatabilir. Bu başvuruda yeterli maddi kaynak, uygun konaklama koşulları, sağlık sigortası ve aile bağını kanıtlayan resmî belgeler önem taşır. Aile üyelerinin D tipi vize ve oturum izni işlemlerini ayrıca tamamlamaları gerekir.
Bulgaristan'ın 1 Ocak 2025 tarihinde Schengen Bölgesi'ne tam katılması, ülkede yasal oturum hakkına sahip üçüncü ülke vatandaşları açısından önemli seyahat kolaylıkları sağlamıştır. Geçerli Bulgaristan oturum kartı ve pasaportu bulunan kişiler, diğer Schengen ülkelerine 180 günlük dönem içerisinde toplam 90 günü aşmayan kısa süreli ziyaretler gerçekleştirebilir. Örneğin Bulgaristan'da yaşayan serbest meslek sahibi bir Türk vatandaşı, Almanya'daki bir fuara katılmak veya Fransa'ya turistik seyahat düzenlemek için bu haktan yararlanabilir. Ancak ziyaretin amacı, süresi ve gidilecek ülkenin giriş şartları dikkate alınmalıdır. Bulgaristan oturum kartı, diğer Avrupa ülkelerinde süresiz yaşama veya çalışma hakkı sağlamaz.
Bulgaristan'da serbest meslek faaliyet izni bulunan kişilerin Türkiye'deki müşterileriyle ticari ilişkilerini sürdürmeleri, yürüttükleri faaliyetin niteliğine ve sahip oldukları izin kapsamına bağlı olarak mümkün olabilir. Örneğin yazılım geliştirme, grafik tasarım, dijital pazarlama veya danışmanlık alanında çalışan bir profesyonel, Bulgaristan'da yaşarken Türkiye'deki işletmelere uzaktan hizmet sunmayı planlayabilir. Bununla birlikte faaliyet planında belirtilen işlerin, gerçek çalışma modelinin ve müşterilerle kurulan sözleşmelerin birbiriyle uyumlu olması önemlidir. Sınır ötesi hizmetlerde faturalandırma, KDV uygulamaları ve Türkiye ile Bulgaristan arasındaki vergi anlaşmaları da ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle uluslararası müşteri portföyüne sahip kişilerin faaliyetlerini planlarken hem göç hukuku hem de mali mevzuat açısından uzman görüşü almaları faydalı olacaktır.
Bulgaristan'da serbest meslek faaliyet izni, başvuru sırasında beyan edilen mesleki faaliyet esas alınarak verilir. Bu nedenle izin sahibinin ilk yıl içerisinde temel faaliyet alanını değiştirmesine izin verilmiyor. Bununla birlikte mevcut faaliyetin kapsamına ilişkin bazı değişiklikler, Bulgaristan İstihdam Ajansının onayıyla gerçekleştirilebiliyor. Örneğin danışmanlık hizmeti sunan bir kişinin çalışma modelinde veya hizmet organizasyonunda önemli bir değişiklik meydana gelirse, bu durumun yetkili kurum tarafından değerlendirilmesi gerekebilir. Avrupa Birliği Göç Portalına göre bildirim gerektiren değişikliklerin yedi gün içerisinde ilgili makamlara iletilmesi gerekiyor.
Bulgaristan'da serbest meslek sahibi olarak yasal ikametini sürdüren yabancılar, belirli koşulları karşılamaları hâlinde ilerleyen yıllarda kalıcı oturum statüsüne başvurabilir. Avrupa Birliği Göç Portalında, bu kapsamda beş yıllık yasal ikamet süresi temel koşullardan biri olarak belirtiliyor. Ancak söz konusu dönemde Bulgaristan dışında geçirilen süreler önem taşıyor; altı ayı aşan kesintisiz yokluklar veya beş yıllık dönemde toplam on ayı aşan ülke dışı kalışlar başvuruyu etkileyebilir. Kalıcı oturum başvurusunda önceki ikamet süreleri, izinlerin geçerliliği ve ilgili mevzuat hükümleri birlikte incelenir. Bu nedenle Bulgaristan'da uzun vadeli yaşam planlayan serbest meslek sahiplerinin seyahatlerini ve ikamet kayıtlarını düzenli takip etmeleri, gelecekteki başvuruları açısından önemlidir.
